Depolama birimi üreten markalar, disk kapasitelerini ondalık (decimal) sayı sistemine göre yapılandırır. Bu standarda göre 1 GB tam 1 milyar bayt kabul edilirken, 1 TB ise 1 trilyon bayta eşdeğerdir. Kutusunda "1 TB" yazan bir ürün, kullanıcıya matematiksel olarak 1.000.000.000.000 baytlık bir fiziksel alan sunarak raflardaki yerini alır.
İşletim sistemi tarafına geçildiğinde ise tablo değişir. Windows, verileri boyutlandırırken uzun yıllardır ikili (binary) tabanı kullanır. Bu sistemdeki "GiB" (Gibibayt) ölçüsüne göre 1 GiB, 1.073.741.824 bayttır. Üreticinin ondalık sistemdeki 1 trilyon baytlık diski bu formüle uyarlandığında, ortaya yaklaşık 931,3 GiB sonucu çıkar.
Windows'un yarattığı asıl karmaşa, sonucu hesaplarken "GiB" formülünü kullanıp arayüzde kullanıcılara sadece "GB" yazdırmasıdır. Disk boyutları büyüdükçe bu iki hesaplama metodu arasındaki makas daha da açılır. Örneğin; 500 GB'lık disk 466 GB, 2 TB'lık disk 1,82 TB olarak karşımıza çıkar. Sonuç olarak disk üzerindeki alan aynıdır; yalnızca fiziksel kapasite iki farklı dilde tercüme edilmektedir.
Diskiniz Disk Yönetimi penceresinde 931 GB olarak görünse dahi, Dosya Gezgini'ndeki C: sürücüsünde durum biraz daha farklı olabilir. Bunun başlıca sebebi, diskin fiziksel alanının tamamının sizin kullanımınıza sunulan tek bir bloğa ayrılmamış olmasıdır.
Windows bilgisayara kurulurken sistemin düzgün çalışabilmesi için EFI, Microsoft Reserved ve çeşitli kurtarma (recovery) bölümleri yaratır. Bilgisayar markaları da kendi yedekleme yazılımları için diskte küçük odacıklar oluşturabilir. Ayrıca NTFS dosya sisteminin ana kayıt dosyaları ve meta verileri de belirli bir yer kaplar. Eksilmiş gibi görünen bu küçük kısımlar, aslında sistemin sağlıklı işleyişi için perde arkasında ayrılmış alanlardır. Fiziksel kapasitenin asıl durumunu görmek için sadece harf atanmış bölümlere değil, Disk Yönetimi ekranındaki genel haritaya bakmak gerekir.
Modern SSD'lerde, diskin veri yazma sağlığını korumak ve performansı stabilize etmek amacıyla kontrolcü tarafından kullanılan "over-provisioning" (yedek alan tahsisi) adlı gizli bloklar bulunur. Fakat standart bir 1 TB diskin Windows'ta 931 GB görünmesinin sebebi bu teknoloji değildir.
Üreticiler, diskin arka plan işlemleri için ayırdıkları bu NAND kapasitesini zaten son kullanıcıya pazarlanan boyutun dışında tutarlar. Bu sebeple internetteki forumlarda sıkça rastlanan "Diskin ömrünü uzatmak için 70 GB'lık alan üretici tarafından kilitleniyor" şeklindeki şehir efsaneleri gerçeği yansıtmaz. Yaşanan boyut farkının temel dayanağı, tamamen ondalık ve ikili hesaplama ayrımıdır.
Satın aldığınız 1 TB'lık ürün Disk Yönetimi'nde 931 GB, sistem sürücüsünde ise 930 GB sularında görünüyorsa ortada endişe edilecek bir durum yoktur. Ancak donanımınızın toplam fiziksel kapasitesi 800 GB, 700 GB veya daha farklı seviyelerde düşük çıkıyorsa ortada sadece bir hesaplama farkından söz edilemez; böyle bir durumda cihazdaki ayrılmamış alanları kontrol etmek veya donanımın gerçekliğini sorgulamak gerekir.
